Logo wit

Centrum voor het glasraam

Ars Lucis - De Kunst van het Licht

16de-eeuws gebrandschilderd glasmedaillon met de voorstelling van Christus Salvator Mundi
Christus Salvator Mundi. Dirck Vellert, Antwerpen, ca. 1525.

Introductie

Ars Lucis werd in 2025 opgericht als kenniscentrum voor het glasraam en de glasschilderkunst. Wij verstrekken kunsthistorisch en materiaaltechnisch onderzoek, alsook advies en opleidingen inzake de conservatie-restauratie van glasramen. Onze expertise omvat eveneens historisch blank vensterglas. 

Centraal in onze werking staat een belangrijke collectie glasschilderkunst van de middeleeuwen tot nu. Samen met een omvangrijke vakspecifieke bibliotheek wordt deze stelselmatig ontsloten.

Via diverse activiteiten laten we zowel onderzoekers als het brede publiek kennismaken met de wondere wereld van het architecturale glas.

Wenst u van dit alles op de hoogte te blijven?

Laat je raken door licht en kleur van negen eeuwen glasraamkunst

De collectie

Ars Lucis beheert een van de grootste privécollecties architecturale glaskunst ter wereld. Het oudste stuk dateert uit de vroege 13e eeuw, en het jongste uit de 21e eeuw. We kunnen dus gerust zeggen dat de collectie negen eeuwen glasraamkunst omvat. De meeste stukken zijn afkomstig uit het huidige België, hoewel ook Nederland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland en Zwitserland vertegenwoordigd zijn.

Naast glasramen, glaspanelen en glasfragmenten, bestaat de collectie eveneens uit een omvangrijke bibliotheek gewijd aan dit thema. Allerhande archivalia en historische glazeniersobjecten vervolledigen de verzameling.

Art-nouveau gebrandschilderd glas-in-loodpaneel met de voorstelling van vogels en gele lis
Vogels en gele lis. Atelier F.M., België, ca. 1900.
16de-eeuws gebrandschilderd glaspaneel met de voorstelling van de triomf van de liefde
Triomf van de Liefde, n.o.v. Pieter Coecke van Aelst. Antwerpen, ca. 1530.

Onze visie

Ars Lucis beoogt niet enkel een centrum van kennis en onderzoek te zijn, maar zet ook in op de promotie en herwaardering van de glasschilderkunst. Gedurende vele eeuwen was gebrandschilderd glas een van de meest prestigieuze relatiegeschenken die men kon geven of ontvangen. De kunstenaars die ze ontwierpen en uitvoerden, behoorden tot de top. Bijvoorbeeld in de 15e-17e eeuw stonden namen als Dirck Vellert (ca. 1480-1547), Pieter Coecke van Aelst (1502-1550) en Jan de Labaer (1603-1668) op dezelfde hoogte als die van Bernard van Orley (ca. 1487/1491-1514), Lucas van Leyden (ca. 1494-1533) en Pieter-Paul Rubens (1577-1640). Deze bekende schilders werkten trouwens vaak samen met glasschilders.

Vandaag is men zich nog nauwelijks bewust van het grote (kunst)historische belang van de glasschilderkunst. Voor velen zal het dan ook een verrassing zijn dat er op de Vlaamse Topstukkenlijst verschillende glasramen en glaspanelen staan. Meerdere daarvan zitten in onze collectie.

Vele gebrandschilderde panelen zijn een lust voor het oog door hun verfijning en vakmanschap . Hun iconografie vertelt zoveel over hun ontstaansgeschiedenis en symbolische waarde. Dit is zeker zo wanneer ze zich in het gebouw bevinden waarvoor ze oorspronkelijk bestemd waren. Grote glasramen, zoals we die kennen in kerken en kloosters, maar ook in onder meer gemeentehuizen en burgerwoningen, hebben bovendien een extra belevingswaarde. De manier waarop het zonlicht door het glas en diens kleuren getransformeerd wordt, is namelijk enorm sfeerbepalend voor het interieur. Ook dit roept steeds verwondering op.

Ars Lucis richt zich tot iedereen die professioneel of persoonlijk geïnteresseerd is in glasschilderkunst en alle andere soorten decoratieve en/of historische beglazing.

Wenst u op de hoogte te blijven van onze werking?

17de-eeuws gebrandschilderd glasstuk met de voorstelling van een vogel met een nootje

Wenst u toegang tot voordelen zoals gratis raadpleging van de collectie en deelname aan activiteiten?

17de-eeuws gebrandschilderd glasstuk met de voorstelling van een vogel met kuif

Heeft u een specifieke vraag?

17de-eeuws gebrandschilderd glasstuk met de voorstelling van een vogel

In volgend filmpje komt u meer te weten over de inspiratie en doelstellingen van Ars Lucis.